11 เดือนของปี 2026 ผ่านไปไวเหมือนโกหก นับเป็นปีที่ใคร ๆ ก็พูดเป็นเสียงเดียวกันว่ายากมาก! เพราะมีความท้าทายเข้ามาไม่พัก ตั้งแต่ต้นปีจนถึงตอนนี้
เริ่มตั้งแต่สงครามระหว่างประเทศ, การพัฒนาของ AI ที่ไปไกลจนนักพัฒนาต้องออกมาขอชะลอการพัฒนาต่อ, ข้าวของแพงขึ้นก้าวกระโดด, พฤติกรรมผู้บริโภคเลือกมากขึ้น ใช้เงินน้อยลง และไม่กี่เดือนที่ผ่านมาก็เป็นเรื่องน้ำท่วมที่มีคนได้รับผลกระทบไม่น้อย
ความแปรปรวนที่เกิดขึ้นนี้ ทำให้คนทำธุรกิจหลาย ๆ คนรู้สึกกังวล จนแผน หรือกลยุทธ์บางอย่างถูกหยุดชะงักไว้ เพราะกลัวว่ามันจะไม่เวิร์ก ไม่ดีพอในตอนนี้
Dr. Wendy Suzuki (นักประสาทวิทยาศาสตร์ และศาสตราจารย์ของ New York University) บอกเราว่า ในความรู้สึกวิตกกังวล มันมีข้อดีซ่อนอยู่ เพราะมันสามารถทำให้เราวางแผนรับมือ และเตรียมตัวกับความไม่แน่นอนที่อาจเกิดขึ้นในอนาคตได้ ซึ่งเราสามารถปรับใช้เรื่องนี้กับธุรกิจได้เหมือนกัน
รู้จัก 5 วิธีเปลี่ยนเรื่องที่กังวลใจ ให้เป็นแผนที่พาธุรกิจไปได้ไกล
1. เอาความกังวลมากาง จะได้รู้ว่าจะต้องเดินต่อไปทางไหน
ความวิตกกังวลที่ควบคุมไม่ได้ คือสิ่งที่ทำให้เรากระวนกระวาย และเดินหน้าไม่ได้ ดังนั้นสิ่งแรกที่ควรทำเลย ก็คือ เอาความกังวลออกมาในที่ที่เห็นชัด ๆ ก่อน
แทนที่เราจะคิดเรื่องเลวร้ายร้อยเรื่องอยู่ในหัว ลองเอาเรื่องเหล่านั้นมาเขียนในกระดาษสักแผ่น แล้วดูใหม่ว่า เรื่องเลวร้ายทั้งหมดนั้นจริง ๆ มันมีกี่เรื่องกันแน่?
สมมติว่าเป็นเจ้าของธุรกิจที่กำลังจะเปิดตัวสินค้าใหม่ อาจจะลอง list สิ่งที่กังวลออกมาเป็น
- ถ้าเสนอขายแล้วไม่มีใครซื้อ
- ถ้าต้นทุนบานจนไม่เหลือกำไร
- ถ้าลูกค้าไม่เชื่อใจแบรนด์
พอรู้เรื่องที่กังวลแล้ว ให้ลองแปลงแต่ละข้อให้เป็นสิ่งที่ ลงมือทำได้ ก็จะกลายเป็น
- ถ้าเสนอขายแล้วไม่มีใครซื้อ > งั้นลองเสนอขายให้ลูกค้า 5 ราย แล้วลองดู feedback ว่าทำไมถึงไม่ซื้อ
- ถ้าต้นทุนบานจนไม่เหลือกำไร > ลองไล่ดูงบประมาณของการทำงาน แล้วดูว่าจุดไหนที่ทำให้บานปลาย
- ถ้าลูกค้าไม่เชื่อใจแบรนด์ > หาให้เจอว่าอะไรทำให้ลูกค้าเชื่อใจ และทำจุดนั้นให้ลูกค้าเห็นชัด ๆ และสม่ำเสมอ
พอเราเอาความกังวลมากาง ก็จะเปลี่ยนจากความรู้สึกในหัว เป็น Checklist ที่สามารถเริ่มลงมือทำได้เลย และจะทำให้เรามีแผนกลยุทธ์ที่ชัดเจนขึ้นด้วย
2. อย่าให้ความกังวลมาควบคุมจิตใจ แต่ต้องเป็นคนจัดการความกังวลให้อยู่หมัด
ถ้าความกังวล สามารถควบคุมได้ ก็จะช่วยให้เราจัดลำดับความสำคัญ และวางแผนได้อย่างมีทิศทางมากขึ้นซึ่งเราสามารถควบคุมความกังวลได้ ผ่านกรอบวิธีคิดที่เรียกว่า ‘Activist Mindset’ หรือคือการสร้างวิธีคิดให้เราเข้าใจว่า เราเองต้องเป็นคนที่ ‘จัดการ’ และ ‘ควบคุม’ ความกังวล ไม่ใช่ให้ความรู้สึกนั้นมาควบคุมเรา จนเราทำอะไรไม่ได้เลย
การจะสร้าง Activist Mindset ในหัวคนทำธุรกิจไม่ใช่เรื่องยาก เพราะมันสามารถเริ่มได้ง่าย ๆ ผ่านการ ‘ย้อนมองในเรื่องที่ผ่านมาแล้ว’ เพื่อมองหาบทเรียน ข้อคิด ความมั่นใจ หรือความคิดสร้างสรรค์ที่สามารถนำมาปรับใช้ได้
ถ้ากำลังกังวลว่าแผนธุรกิจที่กำลังจะปล่อยยังไม่ดีพอ และรู้สึกไม่มั่นใจ ให้ลองนึกถึงช่วงที่เคยกังวลหนัก ๆ ที่ผ่านมาแล้ว เช่น ตอนที่เคยเสียลูกค้ารายใหญ่ไป ลองนึกดูให้ดีว่า ตอนนั้นเกิดผลกระทบอะไรบ้าง, ผ่านมาได้ยังไง, เหตุการณ์นั้นสอนอะไร, ใครคือคนที่คอยแนะนำช่วยเหลือ Detail ต่าง ๆ อาจสามารถเอามาใช้กับเรื่องตรงหน้าได้ แต่ที่สำคัญนักธุรกิจก็ต้องมี Judgment ในการเลือกปรับใช้ด้วยเหมือนกัน
3. อย่ามองทุกอย่างดีเกินไป แต่ต้องเหลือพื้นที่ไว้ให้ความเสี่ยง
การเปลี่ยนความกังวลให้เป็นโอกาสในการทำธุรกิจ ไม่ใช่การ ‘ลบ’ ความกังวลออกไปแบบไม่เหลือเลย เพราะการที่ทุกอย่างดีไปหมด แบบไม่มีข้อเสียก็ไม่ใช่เรื่องที่ดีเหมือนกัน
อย่าลืมว่า ความกังวล ก็มีข้อดีซ่อนอยู่ เหมือนที่ Dr. Wendy Suzuki บอกเราไว้ สิ่งสำคัญก็คือ เราต้อง ‘บาลานซ์’ ทั้งความรู้สึกปลอดภัย และความกังวลให้อยู่ด้วยกันได้แบบถูกที่ ถูกทาง ไม่มีฝั่งไหนมากไป หรือน้อยไป
และเมื่อเกิดความรู้สึกแง่ลบ หรือกังวลขึ้นมา แทนที่จะรีบลบ หรือกำจัดมันออก ลองตั้งคำถามกับความรู้สึกเหล่านั้นเพิ่มลงไปหน่อยก็ได้ว่า ความรู้สึกพวกนั้นมันกำลังบอกอะไรเราอยู่หรือเปล่า? เพราะบางครั้งความกังวลที่เกิดขึ้นก็อาจมีเหตุผลที่ซ่อนอยู่ ที่เราอาจจะยังไม่รู้ก็เป็นได้
เช่น ถ้าต้องเข้าประชุมเสนอขายงานให้กับลูกค้า ความรู้สึกประหม่าที่เกิดขึ้นอาจจะกำลังบอกก็ได้ ว่าเราควรจะต้องเช็กสไลด์อีกรอบ ซ้อมพูดอีกที เพื่อให้การพูดคุยกับลูกค้าครั้งนี้ออกมาดีที่สุด แทนที่เราจะปลอบตัวเองว่าคิดมากเกินไป และทุกอย่างดีแล้ว
4. ไม่อยากให้สมองวุ่นวาย ต้องพักจากโลกออนไลน์บ้าง
หลายครั้งที่คนทำธุรกิจไม่ได้กังวลด้วยความคิดของตัวเอง แต่ถูกกระตุ้นจากโลกภายนอกต่างหาก หนึ่งในนั้นคือการ ‘เล่นโซเชียลมากเกินไป’
การอยู่ในโลกออนไลน์ตลอดเวลาเป็นเหมือนการกระตุ้นให้เราทำหลายอย่างพร้อมกัน และนั่นคือการสร้างภาระให้สมองเรารู้สึกเครียดตามไปด้วย! ซึ่งนี่ก็คือหนึ่งในชนวนที่ทำให้ตัวเราวิตกกังวลขึ้นมา ทั้งที่ยังไม่มีเรื่องอะไรด้วยซ้ำ
บทความจาก Entrepreneur แนะนำว่า ให้คนทำธุรกิจลองเปลี่ยนเวลาที่ใช้ดูหน้าจอออนไลน์ ไปเป็นการเจอผู้คนใหม่ ๆ พบปะเพื่อนฝูง หรือไปสถานที่ใหม่ ๆ บ้าง เพื่อให้ไม่ถูกกระตุ้นความกังวลจากโซเชียลจนเกินไป
แต่เราไม่ได้บอกให้ผู้ประกอบการทุกคน ‘เลิกเล่นโซเชียล’ เพราะในยุคดิจิทัล การรับฟัง Feedback ลูกค้า, การมองหา insight ของผู้บริโภคก็มาจากโลกออนไลน์ แต่ใจความสำคัญก็คือ อย่าเล่นโซเชียลมากเกินไป จนกังวลขึ้นมาโดยไม่รู้ตัว เพราะเมื่อความกังวลมาจากโลกภายนอก ต่อให้มองหาเท่าไหร่ สุดท้ายคุณก็จัดการความกังวลนั้นไม่ได้
5. เข้าใจความกังวลให้ลึกขึ้น เพื่อที่จะเข้าใจคนอื่นได้มากขึ้น
ไม่ว่าจะเป็นคนทำธุรกิจ หรือผู้บริโภค ทุกคนเคย ‘กังวล’ กันทั้งนั้น และเมื่อเรามีความรู้สึกเหมือนกัน นั่นเลยทำให้เรา ‘เข้าใจกัน’ และความเข้าใจนี้คือหัวใจสำคัญที่ทำให้นักธุรกิจเข้าใจลูกค้ามากขึ้น
ยกตัวอย่างจาก Relief App หรือแอปเกี่ยวกับการช่วยคนแก้ปัญหาเรื่อง ‘หนี้’ ซึ่ง Jason Saltzman (Co-founder and CEO of Relief) บอกเราว่า เขาคงไม่มุ่งมั่นและตั้งใจทำแอปนี้ขนาดนี้ได้เลย ถ้าเขาไม่เข้าใจว่าความกังวลของการมีหนี้เป็นยังไง เลยทำให้สามารถออกแบบฟีเจอร์ได้ตอบโจทย์
ในการทำธุรกิจ ถ้าเราสามารถเข้าใจความกังวลของลูกค้าได้จริง ๆ ก็จะทำให้เราไม่ได้เป็นแค่คนขายของ แต่คือคนที่มาช่วยแก้ปัญหาของลูกค้านั่นเอง
ยกตัวอย่างเช่น สิ่งที่ลูกค้ากังวลมากที่สุดในปีนี้คือ ซื้อไปแล้วจะคุ้มค่าหรือเปล่า ดังนั้น ถ้าเราสามารถเข้าใจความกังวลนี้ได้ ก็อาจมีวิธีการนำเสนอสินค้าให้เข้าไปอยู่ในใจลูกค้าได้ผ่านวิธีต่าง ๆ เช่น ทดลองใช้ฟรี ไม่ดีคืนเงิน หรือบอกถึงวัตถุดิบอย่างตรงไปตรงมา เพื่อให้ลูกค้ารู้ว่า ความคุ้มค่าของราคากับสินค้า นั้นสอดคล้องกัน
และนี่คือ 5 วิธีในการเปลี่ยนความกังวลในใจ ให้เป็นแผนที่พาธุรกิจไปได้ไกล ผ่านการกางความกังวลให้เห็นชัด ๆ, เอาประสบการณ์เก่า ๆ มาช่วยให้ความกังวลน้อยลง, เหลือพื้นที่ไว้ให้ความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้น, พักจากสิ่งกระตุ้นภายนอก และสุดท้ายคือการใช้ความกังวลเข้าใจคนอื่นมากขึ้น
เรียบเรียง: ธัญวรัตน์ ปกรณ์รัศมี
ที่มา