หมดยุคกังวลว่าจะโดนแย่งงาน เปิด 5 ทักษะ AI-Proof ที่จะยิ่งมีค่ามากขึ้นในอีก 5 ปีข้างหน้า โดยผู้เชี่ยวชาญจาก Oxford
ย้อนกลับไปเมื่อประมาณ 15 ปีที่แล้ว ในช่วงวิกฤตเศรษฐกิจครั้งใหญ่ (Great Recession) Benjamin Todd ผู้สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาโทด้านฟิสิกส์และปรัชญาจากมหาวิทยาลัย Oxford ได้ก่อตั้งองค์กรชื่อ 80,000 Hours ขึ้นมาเพื่อช่วยให้คนรุ่นใหม่ค้นหางานที่มีความหมายและตอบโจทย์ชีวิต ซึ่งตลอดเวลาที่ผ่านมาองค์กรนี้ได้ช่วยผู้คนไปแล้วกว่า 3,000 คน
จากวันนั้นในปี 2011 ที่ตลาดแรงงานเต็มไปด้วยความผันผวน มาถึงวันนี้โลกกำลังเกิดการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่อีกครั้งด้วยการมาถึงของ AI คำถามคือ ในอีก 5 ปีข้างหน้า ทักษะแบบไหนที่จะอยู่รอด ปลอดภัยจากการถูก AI แทนที่ (AI-Proof) และสามารถใช้ข้ามสายงานได้ในทุกอุตสาหกรรม และนี่คือ 5 ทักษะสำคัญที่ Benjamin Todd และทีมงานได้ตกผลึกมาให้ผู้อ่านทุกคน
ลงทุนกับตัวเองให้มากกว่าแข่งกัน Upskill ในสิ่งที่ AI อาจทำแทนได้ในไม่กี่ปี และนี่คือ 5 ทักษะสำคัญที่จะมีค่ามากขึ้นในอีก 5 ปีข้างหน้า
1. ทักษะการสื่อสาร (Communication Skills)
ทุกองค์กรต้องการคนที่สื่อสารได้ดี ทั้งภายในและภายนอก และนี่คือทักษะที่ AI กำลังสร้างแรงกดดันในรูปแบบที่น่าสนใจมาก โดย Benjamin Todd อธิบายว่า เมื่อ AI ทำให้การสร้าง Content ง่ายขึ้น ปริมาณ Content จะเพิ่มขึ้นมหาศาล ซึ่งหมายความว่ามูลค่าของการสร้าง Content อาจลดลง แต่สิ่งที่จะมีค่ามากขึ้นแทนคือ
ทักษะในการตัดสินใจว่าควรสร้างอะไรตั้งแต่แรก และความสามารถในการตัดสินคุณภาพของสิ่งที่ออกมา
นอกจากนี้ การสร้างความไว้วางใจและความสัมพันธ์ที่แท้จริงกับผู้ฟังหรือผู้อ่านจะสำคัญมากขึ้น ไม่ว่าจะเป็นการสร้าง Following ผ่าน Newsletter, ความเชี่ยวชาญในการ PR หรือการจัดอีเวนต์ที่ให้คนมาพบกันตัวต่อตัว
2. ทักษะทางสังคม (Social Skills)
ในวันนี้ปฎิเสธไม่ได้เลยว่า ทุก ๆ งานเราต้องทำงานร่วมกับคนอื่นอย่างน้อยในระดับหนึ่ง โดยมีงานวิจัยที่น่าสนใจของ David J. Deming นักเศรษฐศาสตร์จาก Harvard ที่พบว่างานที่ต้องใช้ Social Skills มีรายได้เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องตลอดหลายปีที่ผ่านมา
แม้ AI จะเก่งขึ้นในการโต้ตอบบางประเภท แต่ผู้คนยังคงต้องการ Human Connection และยังให้คุณค่ากับสิ่งที่มนุษย์สร้างขึ้น ท่ามกลางความเปลี่ยนแปลงที่รวดเร็ว ทักษะอย่างการสร้าง Rapport, การเข้าใจว่าคนอื่นต้องการอะไร, การรับรู้อารมณ์ และการแก้ไขความขัดแย้ง จะมีความสำคัญมากกว่าที่เคย
3. ทักษะความเป็นผู้นำ การตัดสินใจ และการใช้วิจารณญาณ (Leadership, Judgment & Decision-Making)
ในปี 2017 ทีมของ Benjamin Todd วิเคราะห์ว่าทักษะไหนที่ถูกต้องการมากที่สุดในงานที่ Demand สูงสุด และผลที่ได้คือ Judgment และ Decision-Making ชนะอันดับหนึ่ง
เมื่อ AI เข้ามาจัดการงาน Routine อย่างการ Schedule หรือการเก็บข้อมูล คำถามคือแล้วอะไรคือการตัดสินใจว่าสิ่งไหนคุ้มค่าที่จะลงมือทำตั้งแต่แรก สิ่งนี้แหละที่มีมูลค่าสูงขึ้น เพราะนั่นคือสิ่งที่ AI ยังตอบไม่ได้ด้วยตัวเอง
Benjamin Todd แนะนำให้มองหาคนที่คุณไว้วางใจมากที่สุดในชีวิต คนที่ตัดสินใจได้ดีและมั่นคงที่สุด แล้วพูดคุยกับพวกเขาตรง ๆ ว่าพวกเขาพัฒนา Judgment มาได้อย่างไร เพื่อให้เราได้เข้าถึงแก่นของทักษะเหล่านี้มากขึ้น
4. ทักษะการบริหารงาน (Operations Management Skills
ทุกองค์กรต้องการคนมาขับเคลื่อนงานให้เกิดขึ้นจริงในชีวิตประจำวัน ไม่ว่าจะเป็น Recruitment, การวางระบบการเงิน หรือการบริหารงานออฟฟิศ
งาน Admin แบบ Routine กำลังถูก AI เข้ามาจัดการมากขึ้น แต่งานที่ซับซ้อนกว่านั้น โดยเฉพาะงานที่ต้องใช้วิจารณญาณที่รอบคอบ เช่น การจัดการความขัดแย้งระหว่างบุคคล หรืองานที่ต้องรับมือกับความรู้สึกของลูกค้า ยังคงต้องการมนุษย์อยู่เสมอ
Benjamin Todd บอกว่าองค์กรส่วนใหญ่ที่เขาพูดคุยด้วยมักบอกเสมอว่ากำลังมองหาคนที่มีทักษะด้าน Operations อยู่เสมอ และยิ่งองค์กรขยายตัวเร็ว ความต้องการนี้ยิ่งสูงขึ้น
5. ทักษะการนำ AI ไปใช้งานจริง (AI-Implementation Skills)
ถ้า Benjamin Todd จะเลือกบอกสิ่งเดียวในโลกนี้ เขาจะบอกว่า ให้เรียนรู้การใช้ AI เพื่อทำงานจริง ๆ
เขาอธิบายว่า AI เก่งมากกับงานที่ Well-Defined เช่น การเขียนโค้ดต่อเนื่องหลายชั่วโมง แต่ยังทำได้ยากกับงานที่ยุ่งเหยิง หรือมีคนเกี่ยวข้องจำนวนมาก หรือโปรเจกต์ที่ต้องลากยาวหลายสัปดาห์หรือหลายเดือน นี่คือช่องว่างที่องค์กรต้องการ Human-in-the-loop หรือมนุษย์ที่เข้าไปคุมระบบและตรวจสอบการตัดสินใจในจุดสำคัญ
สิ่งที่ช่วย Boost ทักษะนี้ได้แก่ ฝึกเข้าใจจุดแข็ง-จุดอ่อนของ AI แต่ละโมเดล, ฝึกเขียนข้อกำหนด (Specs), สร้างระบบเช็กความผิดพลาดของ AI และฝึกมองให้ออกว่าจะเอา AI ไปช่วยแก้ปัญหาตรงไหน โดยเริ่มฝึกใช้ AI ในงานสายที่คุณถนัดและอินกับมันที่สุดก่อน
Action Guide - 3 สิ่งที่เริ่มได้ทันทีตั้งแต่วันนี้
เลือกทักษะ 1 อย่างจากทั้ง 5 ที่ตรงกับงานของคุณมากที่สุด และตั้งเป้าหมายรูปธรรม เช่น ถ้าเป็น Communication Skills อาจเป็นการเริ่มเขียน Newsletter 1 ฉบับต่อเดือน ถ้าเป็น Social Skills อาจเป็นการเข้าร่วมสัมนาอาทิตย์ละครั้ง ได้พบปะพูดคุยกับผู้คน หรือเริ่มอ่านหนังสือพัฒนาตัวเองที่ชอบ ภายใน 30 วัน
สำหรับ AI-Implementation Skills ให้เริ่มจากพื้นที่ที่คุณรู้จักดีที่สุด ไม่ต้องเรียนรู้ AI ในสาขาที่ไม่คุ้นเคย แต่ให้ลองใช้ AI เพื่อทำงานที่คุณทำอยู่แล้วให้ดีขึ้น แล้วสังเกตว่ามันทำอะไรได้ดี และทำอะไรพลาด
มองหาคนที่ตัดสินใจได้ดีที่สุดในชีวิตของทุกคน และนัดเพื่อพูดคุยกัน ลองฝึกตั้งคำถาม พูดคุยกันในมุมมองของ Judgment ของพวกเขาถูกพัฒนามาจากอะไร ซึ่งเป็นการเรียนรู้จากประสบการณ์ของคนที่ผ่านมา มากกว่าการไปลงเรียนในคอร์สออนไลน์ (ซึ่งถ้าทำทั้ง 2 อย่างได้ ก็จะดีมาก ๆ)
ที่มา
- These 5 skills are AI-proof and likely to become more valuable ‘over the next 5 years,’ says Oxford-trained career expert
- A quarterly summary of NBER research
- These skills make you most employable. Coding isn’t one — can that be right?
